गडचिरोली, प्रतिनिधी : २१ मे रोजी गडचिरोली आगारातून उमरखेडकडे निघालेल्या एसटी बसचा गडचिरोली मुख्यालयापासून सुमारे सात किलोमीटर अंतरावर चंद्रपूर मार्गावर भीषण अपघात झाला होता. या दुर्घटनेने संपूर्ण जिल्हा हादरून गेला होता. अपघात इतका भीषण होता की घटनास्थळीच सात महिन्यांच्या चिमुकल्यासह एका पुरुष प्रवाशाचा मृत्यू झाला, तर जवळपास ३४ प्रवासी गंभीर जखमी झाले होते. सर्व जखमींना तातडीने जिल्हा सामान्य रुग्णालय, गडचिरोली येथे दाखल करण्यात आले होते. मात्र उपचारादरम्यान आणखी दोन महिलांचा मृत्यू झाल्याने मृतांचा आकडा चारवर पोहोचला.
या अपघातात अनेक प्रवासी गंभीर जखमी झाले असून काहींच्या हातापायांना तसेच शरीराच्या विविध भागांना गंभीर फ्रॅक्चर झाले आहेत. अनेक जण आजही उपचार घेत असून काहींचे आयुष्य कायमस्वरूपी बदलून जाण्याची भीती त्यांच्या कुटुंबीयांकडून व्यक्त केली जात आहे.
चालकाच्या निष्काळजीपणामुळे अपघात झाल्याचा आरोप…
अपघातानंतर अनेक प्रत्यक्षदर्शी आणि प्रवाशांनी बस नवीन आणि चांगल्या स्थितीत असतानाही चालकाच्या निष्काळजीपणामुळे व भरधाव वेगामुळे बसवरील नियंत्रण सुटल्याने हा अपघात घडल्याचा आरोप केला होता. या गंभीर आरोपांची सखोल चौकशी झाली का, चालकावर कोणती कारवाई करण्यात आली, याबाबत अद्यापही एसटी महामंडळाकडून स्पष्ट माहिती देण्यात आलेली नाही.
पहिल्या दोन दिवसांपुरतीच एसटी प्रशासनाची धावपळ…
अपघात झाल्यानंतर पहिल्या दिवशी एसटी महामंडळाचे काही अधिकारी आणि कर्मचारी रुग्णालयात पोहोचले. त्यांनी चालक, वाहक आणि काही जखमी प्रवाशांची विचारपूस केली. दुसऱ्या दिवशी काही कर्मचाऱ्यांनी जखमी आणि मृतांच्या नातेवाईकांकडून आवश्यक अर्ज व कागदपत्रे भरून घेतली.
महामंडळाच्या नियमांनुसार मृतांच्या कुटुंबीयांना १० हजार रुपये आणि जखमी प्रवाशांना एक हजार रुपयांची प्राथमिक मदत देण्यात आली. मात्र त्यानंतर एसटी प्रशासनाची जबाबदारी संपल्यासारखी परिस्थिती निर्माण झाल्याचा आरोप आता जखमी प्रवाशांचे नातेवाईक करीत आहेत.
मृतांच्या कुटुंबीयांकडे आणि जखमींकडे पुन्हा कोणी फिरकलेच नाही…
अपघाताला अनेक दिवस उलटून गेले असतानाही एसटी महामंडळाच्या कोणत्याही वरिष्ठ अधिकाऱ्याने मृतांच्या कुटुंबीयांची किंवा गंभीर जखमी प्रवाशांची पुन्हा भेट घेतलेली नाही. जखमींचा उपचार कसा सुरू आहे, त्यांच्याकडे आर्थिक साधने आहेत की नाहीत, पुढील उपचारासाठी मदतीची गरज आहे का, याची कोणतीही दखल घेतली नसल्याची धक्कादायक बाब समोर आली आहे.
अनेक कुटुंबीयांनी संताप व्यक्त करताना सांगितले की, “अपघातानंतर काही फॉर्म भरून घेणे आणि किरकोळ आर्थिक मदत देणे एवढ्यावरच एसटी महामंडळाने आपली जबाबदारी संपवली आहे. त्यानंतर आमच्या अडचणी जाणून घेण्यासाठी कोणीही आले नाही.”
अनेक जखमींचे आयुष्य कायमचे बदलण्याची भीती…
या अपघातात गंभीर जखमी झालेल्या अनेक प्रवाशांवर अजूनही उपचार सुरू आहेत. काही जणांना दीर्घकाळ अंथरुणावर राहावे लागू शकते, तर काहींना कायमस्वरूपी शारीरिक अपंगत्वाचा सामना करावा लागू शकतो, अशी भीती डॉक्टरांकडून व्यक्त करण्यात येत आहे.
अनेक कुटुंबीयांची आर्थिक परिस्थिती आधीच हलाखीची असून खासगी रुग्णालयांमध्ये किंवा मोठ्या शहरांमध्ये उपचार घेणे त्यांच्यासाठी अशक्यप्राय ठरत आहे. अशा परिस्थितीत एसटी महामंडळ, जिल्हा प्रशासन आणि राज्य सरकारने विशेष मदतीसाठी पुढाकार घ्यावा, अशी मागणी होत आहे.
प्रसिद्ध डॉक्टर गणेश जैन यांनाही बसला मोठा फटका…
या भीषण अपघातात गडचिरोलीतील प्रतिष्ठित वैद्यकीय क्षेत्रातील व्यक्तिमत्त्व डॉ. गणेश जैन हे देखील गंभीर जखमी झाले होते. उपलब्ध माहितीनुसार त्यांच्या शरीरात तब्बल १८ फ्रॅक्चर झाले असून त्यांच्यावर दीर्घकालीन उपचार सुरू आहेत.
डॉ. जैन यांना सामान्य रुग्णालयात दाखल करण्यात आले असताना एसटी महामंडळाचा केवळ एक कर्मचारी भेटीसाठी आला होता. त्यानंतर त्यांनाही केवळ एक हजार रुपयांची प्राथमिक मदत देण्यात आली. एवढ्या गंभीर जखमी व्यक्तीच्या उपचाराबाबत किंवा पुढील मदतीबाबत कोणतीही विशेष दखल घेतली गेली नसल्याचा आरोप त्यांच्या निकटवर्तीयांनी केला आहे.
एसटी प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर प्रश्नचिन्ह…
या संपूर्ण घटनेमुळे गडचिरोली जिल्ह्यातील एसटी प्रशासनाच्या कार्यपद्धतीवर गंभीर प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले आहे. अपघातानंतर जखमी आणि मृतांच्या कुटुंबीयांना दिलासा देण्याऐवजी त्यांना त्यांच्या नशिबावर सोडण्यात आल्याची भावना नागरिकांमध्ये निर्माण झाली आहे.
विशेष म्हणजे गडचिरोली हा राज्याच्या दृष्टीने संवेदनशील आणि महत्त्वाचा जिल्हा मानला जातो. अशा जिल्ह्यात एवढा मोठा अपघात घडल्यानंतरही संबंधित यंत्रणांनी दाखवलेली उदासीनता संतापजनक असल्याची प्रतिक्रिया सामाजिक क्षेत्रातून व्यक्त होत आहे.
मुख्यमंत्री सहायता निधीतून मदतीची मागणी…
या अपघातातील गंभीर जखमी प्रवासी आणि मृतांच्या कुटुंबीयांना मुख्यमंत्री सहायता निधीतून तातडीने आर्थिक मदत देण्यात यावी, अशी मागणी आता जोर धरत आहे. अनेक कुटुंबांवर उपचाराचा मोठा आर्थिक बोजा पडला असून काही कुटुंबांची उपजीविकाच संकटात सापडली आहे.
जिल्हा प्रशासन, राज्य सरकार आणि एसटी महामंडळाने संयुक्तपणे पुढाकार घेत जखमींच्या उपचारासाठी विशेष निधी उपलब्ध करून द्यावा, तसेच अपघातग्रस्त कुटुंबांच्या पुनर्वसनासाठी ठोस उपाययोजना कराव्यात, अशी मागणी होत आहे.
अपघाताची उच्चस्तरीय चौकशी करण्याची मागणी
या अपघातात चालकाची चूक होती का, वाहन चालविताना कोणती सुरक्षा नियमावली पाळली गेली होती, अपघातानंतर प्रशासनाने कोणती पावले उचलली आणि जखमींना पुरेशी मदत का मिळाली नाही, याची उच्चस्तरीय चौकशी करण्यात यावी, अशी मागणी नागरिक आणि प्रवाशांच्या नातेवाईकांकडून होत आहे.
गडचिरोली-उमरखेड एसटी अपघाताने केवळ चार निष्पाप जीव हिरावून घेतले नाहीत, तर अनेक कुटुंबांचे आयुष्य उद्ध्वस्त केले आहे. मात्र या दुर्घटनेनंतरही संबंधित यंत्रणा जर केवळ कागदी औपचारिकतांपुरती मर्यादित राहत असेल, तर सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेवरील नागरिकांचा विश्वास डळमळीत होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
