गहूबोडी-जामगिरी परिसरातील शेतकऱ्यांचा आक्रमक पवित्रा; ग्रामसभेचा जमीन अधिग्रहणाला ठाम विरोध, काँग्रेसची जिल्हाधिकाऱ्यांकडे तक्रार…
चामोर्शी, दि. १६ जून : गडचिरोली जिल्ह्यातील चामोर्शी तालुक्यातील गहूबोडी-जामगिरी परिसरात आदिवासी शेतकऱ्यांच्या जमिनी कथितपणे हडपण्याचा प्रयत्न होत असल्याचा गंभीर आरोप समोर आल्याने खळबळ उडाली आहे. स्थानिक शेतकरी आणि ग्रामस्थांनी केलेल्या आरोपांनुसार, ‘हरी ओम पाईप इंडस्ट्रीज लिमिटेड, हैदराबाद’ या कंपनीशी संबंधित काही दलालांनी आदिवासी शेतकऱ्यांच्या अज्ञानाचा आणि भाबडेपणाचा गैरफायदा घेत सुमारे १०० एकरांहून अधिक जमीन करारबद्ध करण्याचा प्रयत्न केला आहे. या प्रकरणामुळे परिसरातील शेतकरी संतप्त झाले असून प्रशासनाने तातडीने हस्तक्षेप करावा, अशी मागणी जोर धरू लागली आहे.
शासनाची अधिसूचना नसतानाही करारनाम्यांचा आरोप….
पीडित शेतकऱ्यांच्या म्हणण्यानुसार, संबंधित जमीन अधिग्रहणाबाबत शासनाकडून कोणतीही अधिकृत अधिसूचना किंवा आदेश जारी करण्यात आलेला नसताना काही दलालांनी गावागावात फिरून शेतकऱ्यांना दिशाभूल केली. शासनाची परवानगी मिळाल्याचे सांगत तसेच भविष्यात मोठा आर्थिक लाभ मिळेल, असे आमिष दाखवत अनेक शेतकऱ्यांकडून करारनाम्यांवर स्वाक्षऱ्या घेण्यात आल्याचा आरोप करण्यात आला आहे.
काही शेतकऱ्यांनी असा दावा केला आहे की, आगाऊ रक्कम (ॲडव्हान्स) देऊन जमिनींचे व्यवहार निश्चित करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला. यामुळे अनेक कुटुंबांमध्ये वारसदार आणि नातेवाईकांमध्ये वाद निर्माण झाले असून सामाजिक सलोख्यावरही परिणाम झाला आहे.
ग्रामस्थांचा संताप; विशेष ग्रामसभेत एकमुखी ठराव…
या संपूर्ण प्रकरणामुळे गहूबोडी, जामगिरी आणि परिसरातील गावांमध्ये संतापाचे वातावरण निर्माण झाले आहे. ग्रामस्थांनी आरोप केला की, मारोडा ग्रामपंचायतीच्या सरपंचांनी गावकऱ्यांना विश्वासात न घेता जमीन अधिग्रहणासाठी ‘ना हरकत प्रमाणपत्र’ (एनओसी) दिले.
या आरोपानंतर संतप्त ग्रामस्थांनी विशेष ग्रामसभा बोलावली. या ग्रामसभेत मोठ्या संख्येने नागरिक उपस्थित होते. ग्रामसभेत सर्वानुमते ठराव मंजूर करून गावातील कोणत्याही प्रकारच्या जमीन अधिग्रहणास विरोध दर्शविण्यात आला. ग्रामस्थांनी स्पष्ट भूमिका घेत, ग्रामसभेची संमती मिळाल्याशिवाय कोणत्याही प्रकल्पासाठी जमीन देण्यात येणार नाही, असा निर्धार व्यक्त केला.
स्थानिक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, शेती हीच त्यांच्या कुटुंबाच्या उदरनिर्वाहाचे प्रमुख साधन आहे. जमीन ही केवळ मालमत्ता नसून त्यांच्या अस्तित्वाशी, संस्कृतीशी आणि पारंपरिक जीवनशैलीशी जोडलेली आहे. त्यामुळे कोणत्याही परिस्थितीत जमिनींवर अतिक्रमण किंवा बेकायदेशीर व्यवहार सहन केले जाणार नाहीत.
या प्रकरणी गडचिरोली जिल्हा काँग्रेस कमिटीनेही आक्रमक भूमिका घेतली आहे. जिल्हाध्यक्ष विश्वजीत मारोतराव कोवासे यांच्या नेतृत्वाखालील शिष्टमंडळाने जिल्हाधिकाऱ्यांची भेट घेऊन सविस्तर निवेदन सादर केले.
निवेदनात खालील प्रमुख मागण्या करण्यात आल्या आहेत :
हरी ओम पाईप इंडस्ट्रीज लिमिटेडच्या भूमिकेची सखोल चौकशी करण्यात यावी.
शेतकऱ्यांची दिशाभूल करणाऱ्या दलालांवर कठोर कायदेशीर कारवाई करावी.
आदिवासी शेतकऱ्यांकडून करण्यात आलेले सर्व वादग्रस्त करारनामे तात्काळ रद्द करावेत.
आदिवासींच्या जमीन हक्कांचे संरक्षण सुनिश्चित करावे.
ग्रामसभेच्या संमतीशिवाय कोणतीही जमीन अधिग्रहण प्रक्रिया पुढे नेऊ नये.
आंदोलनाचा इशारा…
यावेळी निकेश गद्देवार, रुपेश टिकले, रजनीकांत मोटघरे यांच्यासह गहूबोडी परिसरातील मोठ्या संख्येने ग्रामस्थ, शेतकरी आणि काँग्रेस पदाधिकारी उपस्थित होते. प्रशासनाने या प्रकरणाची तातडीने दखल घेऊन कारवाई न केल्यास तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशाराही देण्यात आला.
प्रशासनाच्या भूमिकेकडे सर्वांचे लक्ष
या संपूर्ण प्रकरणामुळे आदिवासी भागातील जमीन हक्क, ग्रामसभेचे अधिकार आणि जमीन अधिग्रहण प्रक्रियेतील पारदर्शकतेचा मुद्दा पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. शेतकरी आणि ग्रामस्थ आता प्रशासनाच्या पुढील भूमिकेकडे लक्ष ठेवून आहेत. या आरोपांची निष्पक्ष चौकशी करून दोषींवर योग्य ती कारवाई करण्यात यावी आणि आदिवासी शेतकऱ्यांच्या जमिनी व हक्कांचे संरक्षण करण्यात यावे, अशी मागणी सर्व स्तरातून होत आहे.
