गडचिरोली : उन्हाळ्याच्या तीव्र झळांनी होरपळणाऱ्या गडचिरोली शहरासमोर सध्या भीषण पाणीटंचाईचे संकट उभे ठाकले आहे. शहराचा प्रमुख जलस्रोत असलेल्या वैनगंगा नदीतील पाणीसाठा अत्यंत कमी झाल्याने गेल्या दहा दिवसांपासून शहरातील अनेक भागांमध्ये पाणीपुरवठा पूर्णपणे विस्कळीत झाला आहे. नळांना पाणी येत नसल्याने नागरिकांना पिण्याच्या पाण्यासाठी वणवण भटकावे लागत असून प्रशासनाच्या नियोजनशून्य कारभाराविरोधात तीव्र संताप व्यक्त केला जात आहे.
शहरातील विविध भागांमध्ये सकाळपासून पाण्यासाठी महिलांच्या आणि ज्येष्ठ नागरिकांच्या लांबलचक रांगा लागलेल्या दिसत आहेत. अनेक कुटुंबांना दिवसातील मूलभूत गरजांसाठीही पुरेसे पाणी उपलब्ध होत नसल्याने नागरिकांचे हाल होत आहेत. वाढत्या उष्णतेच्या पार्श्वभूमीवर निर्माण झालेल्या या परिस्थितीमुळे शहरवासीयांमध्ये अस्वस्थता आणि नाराजी वाढू लागली आहे.
पूर्वनियोजनाच्या अभावामुळे संकट अधिक तीव्र
दरवर्षी उन्हाळ्याच्या अखेरीस वैनगंगा नदीतील जलसाठा कमी होतो, ही बाब प्रशासनाला ज्ञात असतानाही यंदा आवश्यक उपाययोजना वेळेत करण्यात आल्या नाहीत. नदीपात्रात तात्पुरता बंधारा उभारण्याचे काम वेळेवर पूर्ण झाले नसल्याने शहराच्या पाणीपुरवठा यंत्रणेवर थेट परिणाम झाला आहे.
नागरिकांच्या मते, उन्हाळ्याच्या सुरुवातीलाच नियोजन करून पर्यायी जलस्रोतांची व्यवस्था केली असती, तर आज शहरावर अशी बिकट परिस्थिती ओढवली नसती. प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे आणि दिरंगाईमुळे हे संकट अधिक गंभीर बनल्याचा आरोप नागरिकांकडून केला जात आहे.
विहिरी, कूपनलिकांनीही गाठला तळ
नळांना पाणी नसल्याने नागरिकांनी विहिरी आणि कूपनलिकांचा आधार घेतला. मात्र तीव्र उष्णतेमुळे भूजल पातळी झपाट्याने खालावल्याने अनेक भागांतील कूपनलिका बंद पडल्या आहेत. अनेक विहिरींमधील पाणीसाठाही संपुष्टात येण्याच्या मार्गावर आहे.
परिणामी नागरिकांना पाण्यासाठी अनेक किलोमीटर अंतर पार करावे लागत असून महिलांसह ज्येष्ठ नागरिकांना भर उन्हात पाण्याच्या शोधात भटकावे लागत आहे. काही भागांत तर पाण्याच्या एका हंड्यासाठी नागरिकांमध्ये स्पर्धा निर्माण झाल्याचे चित्र दिसून येत आहे.
नगरसेवक श्रीकांत देशमुख यांची पुढाकाराने मदत
रामनगर परिसरातील काँग्रेसचे नगरसेवक श्रीकांत देशमुख यांनी नागरिकांच्या अडचणी लक्षात घेऊन स्वखर्चातून टँकरद्वारे पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा सुरू केला आहे. पाण्याअभावी त्रस्त कुटुंबांना दिलासा देण्यासाठी त्यांनी केलेल्या या प्रयत्नाचे परिसरातील नागरिकांकडून स्वागत करण्यात येत आहे.
मात्र एखाद्या लोकप्रतिनिधीच्या वैयक्तिक प्रयत्नांवर शहरातील पाणीपुरवठा अवलंबून राहणे ही प्रशासनासाठी चिंतेची बाब असल्याची प्रतिक्रिया अनेकांनी व्यक्त केली आहे. नियोजनबद्ध उपाययोजना करण्यात आल्या असत्या तर अशी वेळच आली नसती, असे मत नागरिक मांडत आहेत.
प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे निर्माण झाले ‘कृत्रिम पाणीसंकट’?
नैसर्गिक कारणांपेक्षा प्रशासनाच्या दुर्लक्षामुळे आणि वेळेवर उपाययोजना न केल्यामुळे हे संकट निर्माण झाल्याची भावना शहरभर व्यक्त होत आहे. त्यामुळे नगरपालिका आणि संबंधित विभागांच्या कार्यक्षमतेवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे.
शहरातील अनेक नागरिकांनी या परिस्थितीला “कृत्रिम पाणीसंकट” असे संबोधत जबाबदार अधिकाऱ्यांवर कारवाईची मागणी केली आहे.
गोसेखुर्दच्या पाण्याकडे लागल्या नजरा
सध्याच्या संकटावर मात करण्यासाठी गोसेखुर्द धरणातून पाणी सोडण्याची प्रक्रिया सुरू असल्याचे प्रशासनाकडून सांगण्यात आले आहे. मात्र हे पाणी वैनगंगा नदीमार्गे गडचिरोलीपर्यंत पोहोचण्यासाठी आणखी काही दिवस लागणार असल्याने नागरिकांना तत्काळ दिलासा मिळण्याची शक्यता कमी आहे.
तोपर्यंत शहरवासीयांना टँकर, विहिरी आणि उपलब्ध पर्यायी साधनांवरच अवलंबून राहावे लागणार आहे.
जनता तहानलेली; कारभारी मात्र निवडणुकीच्या गणितात?
शहरातील गंभीर पाणीटंचाईच्या पार्श्वभूमीवर अनेक लोकप्रतिनिधी आणि पदाधिकारी विधान परिषद निवडणुकीच्या राजकीय घडामोडींमध्ये व्यस्त असल्याची चर्चा सर्वत्र सुरू आहे. पाणीसारख्या मूलभूत प्रश्नावर तत्परतेने उपाययोजना करण्याऐवजी राजकीय हालचालींनाच अधिक महत्त्व दिले जात असल्याचा आरोप नागरिकांकडून होत आहे.
“निवडणुकीच्या काळात मतांसाठी दारोदारी फिरणारे नेते आज नागरिकांच्या संकटाच्या काळात कुठे आहेत?” असा सवाल अनेक नागरिक उपस्थित करत आहेत. तर संबंधित पदाधिकाऱ्यांकडून “लवकरच व्यवस्था केली जाईल” अशा आश्वासनांपलीकडे कोणतीही ठोस कृती दिसून येत नसल्याने जनतेचा संताप वाढत आहे.
एकूणच, गडचिरोली शहरातील पाणीटंचाईचा प्रश्न दिवसेंदिवस गंभीर होत असून प्रशासनाने तातडीने प्रभावी उपाययोजना न केल्यास नागरिकांचा रोष आणखी तीव्र होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.
